Krótka odpowiedź
Stan prawny na 21 października 2026. Każda polska rodzina z dzieckiem do 18 lat dostaje 800+ (800 zł miesięcznie na dziecko). O reszcie decydują trzy rzeczy, które rodzice często mylą: forma opodatkowania (od niej zależy wspólne rozliczenie i ulga na dzieci), podstawa składek ZUS (od niej zależy babciowe, zasiłek macierzyński i ojcowski) i dochód liczony przez gminę (od niego zależy zasiłek rodzinny i becikowe). Kalkulator poniżej pyta o wszystkie trzy u każdego z rodziców i przy każdym świadczeniu, którego nie dostajecie, mówi, co o tym zdecydowało.
Najważniejsze informacje
- Liniowy albo ryczałt u jednego z Was kończy wspólne rozliczenie, a ulga na dzieci działa tylko od podatku na skali. Przy 75 000 zł podstawy na etacie, 180 000 zł dochodu z firmy i dwójce dzieci liniowy kosztuje rodzinę 4144,20 zł rocznie więcej niż skala ze wspólnym rozliczeniem, już po niższej składce zdrowotnej. Gdy oboje rodzice mają tylko liniowy lub ryczałt, tracą całą ulgę: 2224,08 zł przy dwójce dzieci. Przy jednym dziecku limit 112 000 zł liczy dochód z liniowego, ale nie przychód z ryczałtu: etat 60 000 zł plus firma 60 000 zł na liniowym to ok. 114 810 zł i brak ulgi, na ryczałcie ulga 1112,04 zł zostaje.
- Babciowe zależy od podstawy składek ZUS, nie od dochodu. Dwoje rodziców na preferencyjnym ZUS ma razem 60% płacy minimalnej i dostaje 500 zł zamiast 1500 zł, czyli 12 000 zł rocznie mniej na dziecko. Wyższa podstawa u jednego z nich kosztuje ok. 561,14 zł miesięcznie i daje na plus ok. 438,86 zł.
- Bez dobrowolnego chorobowego na działalności nie ma zasiłku macierzyńskiego. Zamiast 48 250,90 zł przez 52 tygodnie (pełny ZUS) zostaje ok. 12 000 zł świadczenia rodzicielskiego. Chorobowe kosztuje 138,47 zł miesięcznie i można do niego przystąpić nawet miesiąc przed porodem.
- Przy ryczałcie gmina liczy dochód z tabeli ministra. Firma IT z 180 000 zł przychodu na ryczałcie 12% to dla becikowego 3095,45 zł miesięcznie: rodzina pięcioosobowa ma 1657,63 zł na osobę i dostaje 1000 zł. Ta sama firma na liniowym daje ok. 3038 zł na osobę i becikowego nie ma.
Kalkulator: co należy się Waszej rodzinie
Wpisz miesiąc urodzenia każdego dziecka (albo planowanego porodu), pracę każdego z rodziców i, jeśli prowadzicie firmę, jej formę opodatkowania i składki ZUS. Wynik pokazuje świadczenia na ten miesiąc, ulgi w zeznaniu za 2026 rok, koszty firmy i porównanie form opodatkowania dla całej rodziny. Każda pozycja ma status, sposób złożenia wniosku, termin i link do przepisu.
Na start: przykładowa rodzina (wymyślona). Zmień dane na swoje, a wynik przeliczy się od razu. Nic nie wysyłamy.
Wynik dla Waszej rodziny
Pozycje z „Dlaczego nie?” to pieniądze, których rodzina nie dostaje. Przy każdej piszemy, co o tym decyduje: forma opodatkowania, podstawa składek ZUS czy dochód.
Co miesiąc na dzieci
- 800+ (świadczenie wychowawcze) 1 600,00 zł / mies.19 200,00 zł rocznie
Przysługuje · 1.06.2026–31.05.2027
Dziecko, które się urodzi, dostanie 800+ od dnia urodzenia, jeśli wniosek wpłynie w ciągu 3 miesięcy.
- Jak
- Wniosek do ZUS tylko online: eZUS, mZUS, bankowość elektroniczna lub Emp@tia.
- Do kiedy
- Nowe dziecko: wniosek do 3 miesięcy od urodzenia, wtedy 800+ od dnia urodzenia. Okres 2027/2028: wnioski od 1 lutego, złożone do 30 kwietnia 2027 dają wypłatę bez przerwy.
- „Aktywni rodzice w pracy” (babciowe) (dziecko 2) 1 500,00 zł / mies.18 000,00 zł rocznie
Przysługuje · od 12. do 35. miesiąca życia dziecka
Od 1.01.2027 płaca minimalna to 4 950 zł, więc progi rosną do 4 950 zł łącznie i 2 475 zł (1 485 zł przy preferencyjnym ZUS) na osobę.
- Jak
- Wniosek do ZUS tylko online (eZUS, bankowość elektroniczna, Emp@tia).
- Do kiedy
- Od miesiąca złożenia wniosku, bez wyrównania wstecz: złóż w miesiącu, w którym dziecko kończy 12 miesięcy.
- Zasiłek rodzinny z dodatkami 0 zł
Nie przysługuje · 1.11.2026–31.10.2027 (dochód z 2025 r.)
Dlaczego nie? Dochód na osobę to 3 500,00 zł miesięcznie, a próg to 674 zł. Gdy próg jest przekroczony o mniej niż suma zasiłków, gmina wypłaca różnicę (złotówka za złotówkę), ale nie mniej niż 20 zł.
Źródło: przepis lub strona urzędu
Jednorazowo
- Becikowe (jednorazowa zapomoga z tytułu urodzenia dziecka) 0 zł
Nie przysługuje · urodzenia oceniane od 1.11.2026 (dochód z 2025 r.)
Dlaczego nie? Dochód na osobę (z dzieckiem) to 2 800,00 zł miesięcznie, a próg to 1 922 zł i nie ma złotówki za złotówkę.
Źródło: przepis lub strona urzędu
Przy narodzinach
- Zasiłek macierzyński (Rodzic 1) 0 zł
Nie przysługuje · 52 tygodnie
Dlaczego nie? Bez dobrowolnego chorobowego na działalności nie ma zasiłku macierzyńskiego, jest tylko świadczenie rodzicielskie (kosiniakowe) 1 000 zł miesięcznie. Chorobowe kosztuje 138,47 zł miesięcznie (2,45% podstawy), a zasiłek za 52 tygodnie wyniósłby 48 250,90 zł. Zasiłek macierzyński nie ma okresu wyczekiwania, a przy ubezpieczeniu krótszym niż 12 miesięcy najniższa podstawa liczy się w całości (art. 48a ustawy zasiłkowej), więc przystąpienie nawet miesiąc przed porodem daje tę samą kwotę.
Źródło: przepis lub strona urzędu - Świadczenie rodzicielskie (kosiniakowe) 1 000,00 zł / mies.12 000,00 zł rocznie
Przysługuje · 52 tygodnie od urodzenia
Działalność może trwać, ale składki ZUS płacisz dalej.
- Jak
- Wniosek w gminie albo przez Emp@tia.
- Do kiedy
- Do 3 miesięcy od urodzenia, wtedy od miesiąca urodzenia. Nie przysługuje za miesiące, w których drugi rodzic pobiera zasiłek macierzyński.
- Zasiłek ojcowski (Rodzic 2, 2 tygodnie) 3 020,15 zł
Przysługuje · do ukończenia przez dziecko 12 miesięcy
- Jak
- Przez pracodawcę albo, przy firmie, wniosek do ZUS.
- Do kiedy
- Przed ukończeniem przez dziecko 12 miesięcy.
W PIT za 2026 (zeznanie w 2027)
- Ulga na dzieci (odliczenie od podatku i zwrot) 2 224,08 zł / rok
Przysługuje · rok podatkowy 2026 (zeznanie w 2027)
- Jak
- W zeznaniu PIT-37 lub PIT-36 za 2026 z załącznikiem PIT/O; niewykorzystaną część zwraca urząd skarbowy.
- Do kiedy
- Od 15.02 do 30.04.2027.
- Wspólne rozliczenie z małżonkiem 0 zł
Nie przysługuje · rok podatkowy 2026 (zeznanie w 2027)
Dlaczego nie? Rodzic 1 rozlicza firmę podatkiem liniowym, a to wyklucza wspólne rozliczenie dla Was obojga (art. 6 ust. 8 ustawy o PIT). Wyjątek: firma bez przychodów, kosztów i odliczeń przez cały rok.
Źródło: przepis lub strona urzędu
Oszczędzanie
- IKZE: limit wpłat Rodzic 1 16 956,00 zł / rok
Przysługuje · 2026
Prowadzący działalność (także jedyny wspólnik sp. z o.o.) mają wyższy limit niż pracownicy (11 304 zł).
- Jak
- Wpłata na IKZE; odliczenie od dochodu (skala, liniowy) albo od przychodu (ryczałt) w zeznaniu za 2026.
- Do kiedy
- Wpłaty do 31.12.2026.
- IKZE: limit wpłat Rodzic 2 11 304,00 zł / rok
Przysługuje · 2026
- Jak
- Wpłata na IKZE; odliczenie od dochodu (skala, liniowy) albo od przychodu (ryczałt) w zeznaniu za 2026.
- Do kiedy
- Wpłaty do 31.12.2026.
Twoja firma: ZUS i składka zdrowotna
- Składki społeczne ZUS Rodzic 1 (pełny ZUS) 1 788,29 zł / mies.21 459,48 zł rocznie
Koszt · 2026
- Jak
- Przelew na indywidualny rachunek składkowy w ZUS.
- Do kiedy
- Co miesiąc do 20. dnia (w weekend: następny dzień roboczy).
- Składka zdrowotna Rodzic 1 (liniowy, 4,9%) 612,50 zł / mies.7 350,00 zł rocznie
Koszt · 2026, średnio
7 350,00 zł z tego obniża podstawę podatku.
- Jak
- Razem ze składkami społecznymi w ZUS.
- Do kiedy
- Co miesiąc do 20. dnia; roczne rozliczenie za 2026 do 20.05.2027.
- Wakacje składkowe Rodzic 1: jeden miesiąc bez składek społecznych 1 788,29 zł
Przysługuje · raz w roku
- Jak
- Wniosek RWS w eZUS w miesiącu poprzedzającym wybrany miesiąc.
- Do kiedy
- Na grudzień 2026: do 30.11.2026.
Co kosztuje Was forma firmy (Rodzic 1)
Podatek całej rodziny za 2026 (po uldze na dzieci i jej zwrocie) i składka zdrowotna firmy, gdyby przy tych samych przychodach i kosztach firma była na innej formie. Ryczałt liczymy według wybranej stawki. To nie jest rekomendacja: przed zmianą formy porozmawiaj z księgową.
| Forma | Podatek rodziny | Składka zdrowotna | Razem |
|---|---|---|---|
| Skala | 17 535,24 zł | 13 500,00 zł | 31 035,24 zł |
| Liniowy 19% (teraz) | 30 238,74 zł | 7 350,00 zł | 37 588,74 zł |
| Ryczałt | 22 937,22 zł | 9 966,96 zł | 32 904,18 zł |
To informacja, nie porada
Kalkulator liczy na podstawie przepisów z 21 października 2026 i tego, co wpiszesz. Nie jest poradą podatkową ani prawną. O prawie do świadczenia decyduje ZUS, gmina albo urząd skarbowy. Przed zmianą formy opodatkowania albo składek porozmawiaj z księgową.
Zapytaj Martię, ile naprawdę wydajecie na dzieci
Kalkulator mówi, co Wam się należy. Martia, z którą rozmawiasz o swoich pieniądzach, odpowiada na podstawie Waszych prawdziwych transakcji, na przykład na pytanie „ile wydaliśmy w tym roku na dzieci?” albo „ile zapłaciliśmy w 2026 roku składek do ZUS?”. Podłączenie banku zajmuje około 2 minut.
800 plus: komu, od kiedy i do kiedy wniosek
800+ (świadczenie wychowawcze) to 800 zł miesięcznie, czyli 9600 zł rocznie, na każde dziecko do 18 lat, bez względu na dochód i formę pracy rodziców. Obecny okres trwa od 1 czerwca 2026 do 31 maja 2027. Na nowe dziecko wniosek trzeba złożyć w ciągu 3 miesięcy od urodzenia, wtedy 800+ przysługuje od dnia urodzenia. Wnioski na okres 2027/2028 ZUS przyjmuje od 1 lutego 2027, a złożone do 30 kwietnia dają wypłatę do 30 czerwca bez przerwy. Wniosek składa się tylko online: eZUS, mZUS, bankowość elektroniczna albo Emp@tia.
Rząd przyjął 20 października 2026 projekt automatycznego przedłużania 800+ projekt. Dopóki nie stanie się prawem, obowiązują terminy z 2027 roku opisane wyżej.
Źródła: ustawa o pomocy państwa w wychowywaniu dzieci, Dz.U. 2026 poz. 508, projekt automatycznego przedłużania 800+, KPRM, 20.10.2026.
Babciowe, aktywnie w żłobku, aktywnie w domu: co z działalnością
Program Aktywny rodzic ma trzy świadczenia, które wykluczają się dla tego samego dziecka w tym samym miesiącu:
- „Aktywni rodzice w pracy” (babciowe): 1500 zł miesięcznie (1900 zł przy niepełnosprawności) na dziecko od 12. do 35. miesiąca życia, które nie chodzi do żłobka. Warunek: oboje rodzice płacą składki emerytalne i rentowe od łącznej podstawy co najmniej 100% płacy minimalnej (4806 zł w 2026 roku, 4950 zł od 2027), każde z nich od co najmniej 50% (2403 zł), a przy uldze na start, preferencyjnym ZUS i małym ZUS plus od co najmniej 30% (1441,80 zł).
- „Aktywnie w żłobku”: do 1500 zł miesięcznie, wypłacane przez ZUS prosto do żłobka, ale tylko gdy opłata (bez wyżywienia) nie przekracza 2200 zł w okresie od 1 kwietnia 2026 do 31 marca 2027. Bez warunku pracy i dochodu.
- „Aktywnie w domu”: 500 zł miesięcznie na dziecko od 12. do 35. miesiąca życia, gdy dwa pozostałe nie przysługują.
Dla rodzica z firmą liczy się wyłącznie podstawa składek ZUS. Pełny ZUS (podstawa 5652 zł) sam przekracza 100%. Preferencyjny ZUS, mały ZUS plus i ulga na start dają tylko 30%, więc drugi rodzic musi dołożyć co najmniej 70%. Zawieszona działalność się nie liczy, a wspólnik jednoosobowej spółki z o.o. płaci składki od pełnej podstawy i spełnia warunek sam. Babciowe przysługuje od miesiąca złożenia wniosku, bez wyrównania wstecz, więc wniosek najlepiej złożyć w miesiącu, w którym dziecko kończy roczek.
Źródła: ustawa o wspieraniu rodziców (Aktywny rodzic), Dz.U. 2026 poz. 532, zmieniona Dz.U. 2026 poz. 1123, limit opłaty za żłobek, M.P. 2026 poz. 318, płaca minimalna 2026, Dz.U. 2025 poz. 1242, płaca minimalna 2027, Dz.U. 2026 poz. 1213.
Ulga na dziecko 2026: limit 112 000 zł, ryczałt i liniowy
Ulgę na dzieci za 2026 rok rozliczycie w zeznaniu składanym od 15 lutego do 30 kwietnia 2027. Wynosi 1112,04 zł rocznie na pierwsze i drugie dziecko, 2000,04 zł na trzecie i 2700 zł na czwarte i każde kolejne. Przy dziecku urodzonym w ciągu roku liczy się od miesiąca urodzenia.
Ulgę odejmuje się tylko od podatku obliczonego według skali. Kto ma wyłącznie podatek liniowy albo ryczałt, nie odliczy jej, ale wystarczy, że jedno z rodziców ma dochód na skali, na przykład z etatu albo z zasiłku macierzyńskiego. Para na ryczałcie bez innych dochodów traci 2224,08 zł przy dwójce dzieci, 4224,12 zł przy trójce i 6924,12 zł przy czwórce. Gdy podatek na skali jest za niski, niewykorzystaną część zwraca urząd skarbowy, ale tylko do sumy zapłaconych składek, bez składek odliczonych na liniowym i ryczałcie.
Przy jednym dziecku obowiązuje limit: 112 000 zł dochodu małżonków razem (także przy osobnych zeznaniach) albo 56 000 zł dla rodzica bez małżonka. Do limitu wlicza się dochód na skali, z liniowego i ze sprzedaży akcji czy funduszy, ale nie przychód z ryczałtu.
Źródła: ustawa o PIT, Dz.U. 2026 poz. 592, art. 27f, podatki.gov.pl: ulga na dziecko (2026).
Wspólne rozliczenie małżonków, gdy jedno z Was ma działalność
Wspólne rozliczenie liczy podatek od połowy łącznego dochodu małżonków i mnoży go przez dwa, więc najwięcej daje, gdy dochody są bardzo różne: przy 0 zł i co najmniej 240 000 zł to 27 600 zł rocznie. Wymaga małżeństwa i wspólności majątkowej przez cały rok. Liniowy albo ryczałt u choćby jednego z Was wyklucza je dla obojga, chyba że firma przez cały rok nie miała przychodów, kosztów ani odliczeń.
Przykład z kalkulatora: osoba na etacie ma 75 000 zł podstawy, jej małżonek 180 000 zł dochodu z firmy po składkach społecznych, mają dwoje dzieci. Na skali i wspólnie płacą 24 175,92 zł podatku po uldze i 16 200 zł składki zdrowotnej, razem 40 375,92 zł. Na liniowym: 35 700,12 zł podatku i 8820 zł składki, razem 44 520,12 zł. Niższa składka zdrowotna nie wyrównuje utraty wspólnego rozliczenia: liniowy kosztuje tę rodzinę 4144,20 zł rocznie więcej. Przy innych dochodach wynik może być odwrotny, dlatego kalkulator wspólnego rozliczenia małżonków liczy go dla Waszych kwot i każdej formy.
Źródła: ustawa o PIT, Dz.U. 2026 poz. 592, art. 6 i 27, ustawa o świadczeniach opieki zdrowotnej, Dz.U. 2025 poz. 1461.
Becikowe i zasiłek rodzinny: jak gmina liczy dochód z firmy
Becikowe to 1000 zł jednorazowo na urodzone dziecko, gdy dochód rodziny nie przekracza 1922 zł miesięcznie na osobę. Zasiłek rodzinny wymaga dochodu do 674 zł na osobę (764 zł z dzieckiem z niepełnosprawnością) i wynosi 95, 124 albo 135 zł miesięcznie na dziecko, zależnie od wieku. W okresie od 1 listopada 2026 do 31 października 2027 gmina bierze dochód z 2025 roku.
Na skali i liniowym gmina liczy faktyczny dochód firmy po podatku i składkach. Przy ryczałcie bierze 1/12 kwoty z tabeli ministra dla Waszego przychodu i stawki (za 2025 rok: M.P. 2026 poz. 748), a ta kwota bywa dużo niższa od faktycznych wpływów. Przykład: osoba na etacie (7500 zł brutto w 2025 roku) to 5192,68 zł miesięcznie, firma IT z 180 000 zł przychodu na ryczałcie 12% to według tabeli 3095,45 zł. Po porodzie w pięcioosobowej rodzinie daje to 1657,63 zł na osobę i becikowe 1000 zł. Ta sama firma na liniowym daje ok. 3038 zł na osobę i becikowego nie ma. Ulgi PIT-0 (dla rodzin 4+, dla młodych, na powrót, dla seniora) dochodu nie ukrywają: gmina go dolicza.
Źródła: ustawa o świadczeniach rodzinnych, Dz.U. 2026 poz. 1240, rozporządzenie o progach i kwotach, Dz.U. 2024 poz. 1238, tabela dochodu z ryczałtu za 2025, M.P. 2026 poz. 748.
Zasiłek macierzyński na działalności, kosiniakowe i ojcowski
Na działalności zasiłek macierzyński przysługuje tylko z dobrowolnym ubezpieczeniem chorobowym w dniu porodu. Liczy się go od zadeklarowanej podstawy pomniejszonej o 13,71%: 20 tygodni po 100% i 32 tygodnie po 70% albo 52 tygodnie po 81,5%, jeśli wniosek wpłynie do 21 dni po porodzie. Kwoty poniżej 1000 zł miesięcznie podnosi się do 1000 zł. Na podstawach z 2026 roku daje to za 52 tygodnie (100% i 70%):
- preferencyjny ZUS z chorobowym: 13 272,61 zł,
- mały ZUS plus przy dochodzie 60 000 zł w 2025 roku: 21 050,05 zł,
- pełny ZUS z chorobowym: 48 250,90 zł, a w czasie zasiłku nie płaci się składek społecznych z firmy (1788,29 zł miesięcznie).
Bez chorobowego zostaje świadczenie rodzicielskie, tzw. kosiniakowe: 1000 zł miesięcznie przez 52 tygodnie, czyli ok. 12 000 zł. Chorobowe kosztuje 138,47 zł miesięcznie na pełnym ZUS i 35,32 zł na preferencyjnym. Zasiłek macierzyński nie ma okresu wyczekiwania, a przy ubezpieczeniu krótszym niż 12 miesięcy najniższa podstawa liczy się w całości, więc przystąpienie nawet miesiąc przed porodem daje tę samą kwotę. Na uldze na start chorobowego nie ma wcale. Drugi rodzic z chorobowym ma 2 tygodnie zasiłku ojcowskiego: 2275,98 zł na minimalnej pełnej podstawie. Kwotę dla Twojej podstawy, z wariantem 81,5% i późnym przystąpieniem do chorobowego, policzy kalkulator macierzyńskiego na działalności.
Źródła: ustawa zasiłkowa, Dz.U. 2026 poz. 854, ustawa o systemie ubezpieczeń społecznych, Dz.U. 2026 poz. 199, świadczenie rodzicielskie: ustawa o świadczeniach rodzinnych, Dz.U. 2026 poz. 1240.
Dobry Start 300+: do 30 listopada
Dobry Start to 300 zł raz w roku na każde dziecko w szkole, do 20 lat (24 przy niepełnosprawności), bez względu na dochód. Nie obejmuje zerówki. Na rok szkolny 2026/2027 wniosek trzeba złożyć do 30 listopada 2026, wniosek po terminie zostaje bez rozpatrzenia. Składa się go tylko online: mZUS, eZUS, Emp@tia albo bankowość elektroniczna. Na rok 2027/2028 wnioski ruszą 1 lipca 2027.
Źródła: rozporządzenie w sprawie programu „Dobry start”, Dz.U. 2021 poz. 1092.
Składki ZUS i składka zdrowotna 2026: co kosztuje Was firma
- Pełny ZUS: 1926,76 zł miesięcznie z chorobowym, 1788,29 zł bez (podstawa 5652 zł).
- Preferencyjny ZUS przez 24 miesiące: 456,18 zł z chorobowym, 420,86 zł bez (podstawa 1441,80 zł).
- Ulga na start przez 6 miesięcy: bez składek społecznych, ale też bez prawa do chorobowego.
- Mały ZUS plus: podstawa to połowa średniego miesięcznego dochodu z 2025 roku, od 1441,80 do 5652 zł, przy przychodzie do 120 000 zł.
- Składka zdrowotna: na skali 9% dochodu, na liniowym 4,9% (część odliczasz), w obu wypadkach co najmniej 432,54 zł miesięcznie. Na ryczałcie 498,35 zł do 60 000 zł przychodu, 830,58 zł do 300 000 zł i 1495,04 zł powyżej. Jedyny wspólnik spółki z o.o. płaci 830,58 zł.
- Wakacje składkowe: jeden miesiąc w roku bez składek społecznych. Wniosek RWS składa się w miesiącu przed wybranym, na grudzień 2026 do 30 listopada 2026.
Składka zdrowotna sprawia, że liniowy i ryczałt wyglądają taniej niż skala. Kalkulator pokazuje też drugą stronę: ile ta sama forma kosztuje rodzinę na wspólnym rozliczeniu i uldze na dzieci.
Źródła: ZUS: wysokość składek w 2026, ustawa o systemie ubezpieczeń społecznych, Dz.U. 2026 poz. 199, ustawa o świadczeniach opieki zdrowotnej, Dz.U. 2025 poz. 1461.
Gdzie forma firmy zmienia rachunek rodziny
Te sytuacje sprawdziliśmy dwukrotnie, na tekstach ustaw pobranych 21 października 2026. Rodziny w przykładach są wymyślone. Wszystkie kolizje, z regułami i źródłami, są też w arkuszu „Kolizje” pliku Excel.
C1. Liniowy albo ryczałt u jednego z małżonków wyklucza wspólne rozliczenie obojga
Wspólnego rozliczenia nie stosuje się, gdy choćby jeden z małżonków stosuje podatek liniowy (art. 30c) albo ryczałt (art. 6 ust. 8 ustawy o PIT). Wyjątek: firma bez przychodów, kosztów i odliczeń przez cały rok.
Przykład: Osoba A na etacie ma 75 000 zł podstawy opodatkowania, osoba B ma z firmy 180 000 zł dochodu po składkach społecznych, dwoje dzieci. Na skali, wspólnie: 24 175,92 zł PIT po uldze na dzieci i 16 200 zł składki zdrowotnej B, razem 40 375,92 zł. Na liniowym: 35 700,12 zł PIT i 8 820 zł składki zdrowotnej, razem 44 520,12 zł. Liniowy kosztuje tę rodzinę 4 144,20 zł rocznie więcej niż skala ze wspólnym rozliczeniem.
C2. Limit 112 000 zł przy jednym dziecku liczy dochód z liniowego, ale nie przychód z ryczałtu
Do limitu wlicza się dochody opodatkowane na skali, z art. 30b (np. sprzedaż akcji) i liniowym, pomniejszone o składki społeczne i odliczoną składkę zdrowotną z liniowego (art. 27f ust. 2a). Ryczałtu nie ma na tej liście. Limit jest wspólny dla małżonków, także przy osobnych zeznaniach.
Przykład: Jedno dziecko. Osoba A na etacie ma 60 000 zł dochodu, osoba B ma z firmy około 60 000 zł. B na skali: razem 120 000 zł, ponad limit, ulgi nie ma. B na liniowym: liczy się ok. 114 810 zł (po odliczeniu minimalnej składki zdrowotnej), też ponad limit. B na ryczałcie: liczy się tylko 60 000 zł A, a A zachowuje ulgę 1112,04 zł.
C3. Ulga na dzieci odlicza się tylko od podatku na skali
Ulgę odejmuje się od podatku obliczonego według skali (art. 27f ust. 1), a zwrot niewykorzystanej części też wymaga zeznania na skali. Wystarczy, że jedno z rodziców ma jakikolwiek dochód na skali, np. z etatu albo z zasiłku macierzyńskiego.
Przykład: Oboje rodzice na ryczałcie albo liniowym, bez dochodów na skali: rodzina traci całą ulgę, 2224,08 zł rocznie przy dwójce dzieci, 4224,12 zł przy trójce i 6924,12 zł przy czwórce.
C4. Zwrot niewykorzystanej ulgi ma limit w składkach, a składki odliczone na liniowym i ryczałcie się nie liczą
Zwrot to różnica między należną a odliczoną ulgą, najwyżej do sumy składek społecznych i zdrowotnych, bez składek odliczonych w PIT-36L i przy ryczałcie (art. 27f ust. 8–10). Małżonkowie liczą limit wspólnie.
Przykład: Troje dzieci. Osoba A na etacie ma 40 000 zł podstawy i 1200 zł podatku, osoba B jest na ryczałcie. Ulga to 4224,12 zł, od podatku A odliczy się 1200 zł, a 3024,12 zł wróci jako zwrot, bo składki A to ok. 10 700 zł.
C5. Ulga dla rodzin 4+ obejmuje każdą formę firmy, ale nie pomoże ulga na dzieci bez podatku na skali
Zwolnione jest do 85 528 zł przychodu rocznie na rodzica z etatu, zlecenia, firmy na skali, liniowym i ryczałcie oraz z zasiłku macierzyńskiego (art. 21 ust. 1 pkt 153). Gdy oboje rodzice mają tylko liniowy lub ryczałt, ulgi na dzieci nie odliczą ani nie dostaną zwrotu, z ulgą 4+ czy bez niej.
Przykład: Dla rodzica na ryczałcie 12% ulga 4+ jest warta do 10 263,36 zł rocznie (85 528 zł × 12%).
C6. Babciowe zależy od podstawy składek ZUS, nie od dochodu ani formy opodatkowania
Rodzice muszą razem płacić składki emerytalne i rentowe od podstawy co najmniej 100% płacy minimalnej, każde co najmniej 50%, a przy uldze na start, preferencyjnym ZUS i małym ZUS plus co najmniej 30% (art. 10 ustawy o aktywnym rodzicu). Zawieszona działalność się nie liczy.
Przykład: Oboje rodzice na preferencyjnym ZUS mają razem 60% płacy minimalnej: zamiast 1500 zł babciowego dostają 500 zł „aktywnie w domu”, czyli 12 000 zł rocznie mniej na każde dziecko w wieku 12–35 miesięcy. Jeśli jedno z nich zadeklaruje podstawę 70% zamiast 30% (o 1922,40 zł więcej), zapłaci ok. 561,14 zł więcej składek miesięcznie, a rodzina zyska 1000 zł: na plus ok. 438,86 zł miesięcznie.
C7. Przy ryczałcie gmina liczy dochód z tabeli ministra, nie faktyczny
Do zasiłku rodzinnego, jego dodatków i becikowego dochód z ryczałtu to 1/12 kwoty z obwieszczenia ministra dla przychodu i stawki rodziny (ustawa o świadczeniach rodzinnych art. 5 ust. 7a; za 2025 r. M.P. 2026 poz. 748). Na skali i liniowym liczy się faktyczny dochód po podatku i składkach.
Przykład: Rodzina pięcioosobowa, poród w styczniu 2027. Osoba A na etacie (7500 zł brutto w 2025 r.) to 5192,68 zł miesięcznie, firma B (usługi IT, 180 000 zł przychodu) na ryczałcie 12% to według tabeli 3095,45 zł miesięcznie. Na osobę wychodzi 1657,63 zł, mniej niż 1922 zł, więc jest becikowe 1000 zł. Ta sama firma na liniowym to ok. 3038 zł na osobę i becikowego nie ma.
C9. Bez chorobowego na działalności zamiast zasiłku macierzyńskiego jest 1000 zł kosiniakowego
Zasiłek macierzyński na działalności wymaga dobrowolnego ubezpieczenia chorobowego w dniu porodu. Nie ma okresu wyczekiwania, a przy ubezpieczeniu krótszym niż 12 miesięcy najniższa podstawa liczy się w całości (art. 48a ustawy zasiłkowej). Na uldze na start chorobowego nie ma wcale.
Przykład: Mama na działalności, 52 tygodnie, podstawy 2026: bez chorobowego świadczenie rodzicielskie ok. 12 000 zł; preferencyjny ZUS z chorobowym 13 272,61 zł; mały ZUS plus przy dochodzie 60 000 zł 21 050,05 zł; pełny ZUS z chorobowym 48 250,90 zł, a w czasie zasiłku nie płaci się składek społecznych z firmy (1788,29 zł miesięcznie). Chorobowe na pełnym ZUS kosztuje 138,47 zł miesięcznie.
C10. Składka zdrowotna zależy od formy opodatkowania
Na skali 9% dochodu, na liniowym 4,9% (część odliczasz), na ryczałcie kwota zależna od progu przychodu (50% odliczasz od przychodu), w jednoosobowej sp. z o.o. stała kwota. Minimum na skali i liniowym to 432,54 zł miesięcznie (luty 2026 – styczeń 2027).
Przykład: Ryczałt w 2026 r.: 498,35 zł miesięcznie do 60 000 zł przychodu, 830,58 zł do 300 000 zł, 1495,04 zł powyżej. Jedyny wspólnik sp. z o.o.: 830,58 zł miesięcznie, 9966,96 zł rocznie.
C11. IKZE i PPK: limit i wartość ulgi zależą od formy pracy
Prowadzący działalność, także jedyny wspólnik sp. z o.o., mają wyższy limit IKZE. Wpłatę odlicza się na skali, liniowym i ryczałcie, ale jest warta tyle, ile stawka podatku. PPK z wpłatą pracodawcy jest tylko dla zatrudnionych.
Przykład: Limit IKZE 2026: 16 956 zł dla prowadzących działalność, 11 304 zł dla pozostałych. Pełna wpłata 16 956 zł obniża podatek o 2034,72 zł na skali 12%, 5425,92 zł na skali 32%, 3221,64 zł na liniowym i 1441,26 zł na ryczałcie 8,5%.
C13. Etat i firma na boku: składki społeczne tylko z etatu
Gdy podstawa z etatu to co najmniej płaca minimalna, składki społeczne z firmy są dobrowolne, a składkę zdrowotną płaci się z każdego tytułu (art. 9 ust. 1 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych). Przy pensji najwyżej równej płacy minimalnej i ryczałcie z przychodem do 50% płacy minimalnej miesięcznie nie ma też składki zdrowotnej z firmy (art. 82 ust. 9b ustawy o świadczeniach zdrowotnych).
Przykład: Pracownik na płacy minimalnej z firmą na ryczałcie do 2403 zł przychodu miesięcznie (2026) nie płaci z firmy ani składek społecznych, ani zdrowotnej. Zasiłki liczą się wtedy tylko z etatu.
Źródła: ustawa o PIT, Dz.U. 2026 poz. 592, ustawa o zryczałtowanym podatku dochodowym, Dz.U. 2025 poz. 843, Aktywny rodzic, Dz.U. 2026 poz. 1123, ustawa o świadczeniach rodzinnych, Dz.U. 2026 poz. 1240, tabela dochodu z ryczałtu, M.P. 2026 poz. 748, ustawa zasiłkowa, Dz.U. 2026 poz. 854, ustawa o systemie ubezpieczeń społecznych, Dz.U. 2026 poz. 199, ustawa o świadczeniach opieki zdrowotnej, Dz.U. 2025 poz. 1461, ustawa o IKE i IKZE, Dz.U. 2026 poz. 91, limit IKZE 2026, M.P. 2025 poz. 1156, limit IKE 2026, M.P. 2025 poz. 1202.
Co się zmieni w 2027 roku
- Od 1 stycznia 2027 płaca minimalna to 4950 zł (to już prawo): progi babciowego rosną do 4950 zł łącznie i 2475 zł na osobę (1485 zł przy preferencyjnym ZUS), a preferencyjny ZUS z chorobowym to 469,85 zł miesięcznie.
- Nowa skala PIT od 2027 roku: 12% do 130 000 zł, 24% do 150 000 zł, 32% powyżej projekt. Projekt (druk 3147) wrócił 21 października 2026 do komisji. Jeśli wejdzie, wspólne rozliczenie przy dochodach 0 i 300 000 zł da 3600 zł więcej niż w 2026 roku.
- Pełny ZUS na 2027 rok ok. 2052,15 zł miesięcznie z chorobowym prognoza, z projektu budżetu. Ostateczną kwotę ogłosi ZUS pod koniec roku.
- Likwidacja ulgi na internet od 2027 roku projekt (druk 3149) i niższy limit ryczałtu projekt. Oba projekty muszą zostać ogłoszone do 30 listopada 2026, żeby obowiązywały od 2027.
- Od 1 lutego 2027 minimalna składka zdrowotna na skali i liniowym to 445,50 zł miesięcznie (9% z 4950 zł) wyliczone, przed ogłoszeniem.
Źródła: płaca minimalna 2027, Dz.U. 2026 poz. 1213, druk sejmowy 3147 (skala PIT 2027), przebieg prac nad drukiem 3147 (stan na 21.10.2026), druk sejmowy 3225 (limit ryczałtu), druk sejmowy 3149 (ulga na internet), druk sejmowy 3150 (projekt budżetu na 2027).
Kalendarze terminów do subskrypcji
Trzy kalendarze, każdy z terminami do końca 2027 roku i linkiem do przepisu przy każdym. Dodajesz raz, a nowe terminy pojawią się same, gdy zaktualizujemy dane. Terminy liczone od urodzenia dziecka pobierzesz z kalkulatora.
Terminy świadczeń na dziecko
800+, Dobry Start, zasiłek rodzinny, becikowe i Aktywny rodzic: terminy wniosków 2026–2027 ze źródłami.
Terminy PIT rodziny
Zeznanie za 2026, wybór formy opodatkowania na 2027, IKE i IKZE: terminy ze źródłami.
Terminy JDG i ZUS
Składki ZUS, zaliczki, VAT, wakacje składkowe, mały ZUS plus i roczne rozliczenie składki zdrowotnej 2026–2027.
Otwarte dane do pobrania
Wszystkie 67 reguły są do pobrania bez rejestracji, z adresem źródła, cytatem i datą sprawdzenia przy każdej. Plik Excel ma też kolizje i terminy. Plik CSV ma angielskie nazwy kolumn, żeby łatwo go było wczytać do dowolnego narzędzia.
Świadczenia, ulgi i składki rodziny 2026–2027 – Excel
Reguły, kolizje i terminy, z opisem danych po polsku.
Świadczenia, ulgi i składki rodziny 2026–2027 – CSV
Wszystkie reguły w jednym pliku, z angielskimi nazwami kolumn.
Licencja i cytowanie
Dane są na licencji Creative Commons Uznanie autorstwa 4.0 (CC BY 4.0). Możesz je kopiować, przetwarzać i publikować, także komercyjnie, jeśli podasz źródło. Przykład: „Źródło: Martia, Świadczenia i ulgi na dziecko 2026–2027, martia.pl/swiadczenia-i-ulgi-na-dziecko”.
Znalazłeś błąd albo nowszy przepis? Napisz na support@martia.ai. Poprawki trafią do kolejnego wydania.
Skąd te liczby
- Każda reguła pochodzi ze źródła pierwotnego: Dziennik Ustaw, Monitor Polski, podatki.gov.pl, zus.pl, gov.pl, biznes.gov.pl i druki sejmowe. Teksty ustaw czytaliśmy jako teksty jednolite z API Sejmu (ELI), z poprawkami ogłoszonymi później.
- Wszystko sprawdziliśmy dwa razy, niezależnie, 21 października 2026. Druga kontrola potwierdziła 36 reguł i poprawiła 31; kolumna „Weryfikacja” w danych mówi, które.
- Projekty ustaw, prognozy z projektu budżetu i kwoty wyliczone przed ogłoszeniem mają oznaczenie „projekt” albo „prognoza”. Odczyty przepisów, których urząd nie potwierdził (np. dywidendy a dochód do świadczeń rodzinnych), pominęliśmy.
- Kalkulator upraszcza: kwoty roczne po składkach społecznych, podatek do grosza bez zaokrągleń z zeznania, składka zdrowotna jako roczny odpowiednik stawek z 2026 roku, limit zwrotu ulgi szacowany dla etatu ze standardowymi kosztami. Gminne dopłaty (lokalne becikowe, dopłaty do żłobka) zależą od uchwał gmin i ich nie liczymy.
- Nie obejmujemy rolników w KRUS, karty podatkowej, IP Box ani szczególnych warunków dla cudzoziemców spoza UE.
Co już nie działa: rodzinny kapitał opiekuńczy jest zamknięty dla nowych wniosków od 1 października 2024, a dofinansowanie 400 zł do żłobka zastąpiło „aktywnie w żłobku”.
Źródła: ZUS: rodzinny kapitał opiekuńczy (2026), ustawa o wspieraniu rodziców, Dz.U. 2026 poz. 532.
Najczęstsze pytania
Jak sprawdzić, czy należy mi się ulga na dziecko?
Ulgę na dzieci za 2026 rok odlicza się od podatku obliczonego według skali, w zeznaniu PIT-37 lub PIT-36 składanym od 15 lutego do 30 kwietnia 2027. Na pierwsze i drugie dziecko to 1112,04 zł rocznie, na trzecie 2000,04 zł, na czwarte i kolejne 2700 zł. Przy jednym dziecku obowiązuje limit dochodu: 112 000 zł dla małżonków razem, 56 000 zł dla rodzica bez małżonka. Kto ma tylko dochody z podatku liniowego albo ryczałtu, ulgi nie odliczy. Gdy podatek na skali jest za niski, niewykorzystaną część zwraca urząd skarbowy, najwyżej do kwoty zapłaconych składek.
Czy limit 112 000 zł dotyczy ulgi na dziecko przy ryczałcie?
Limit dotyczy tylko rodziny z jednym dzieckiem. Wlicza się do niego dochód na skali, z podatku liniowego (po odliczonej składce zdrowotnej) i ze sprzedaży akcji czy funduszy, ale nie przychód z ryczałtu. Przykład: przy jednym dziecku osoba na etacie ma 60 000 zł dochodu, a jej małżonek z firmy około 60 000 zł. Gdy firma jest na skali albo liniowym, rodzina przekracza limit i traci ulgę. Gdy firma jest na ryczałcie, liczy się tylko 60 000 zł z etatu, a ulga 1112,04 zł zostaje.
Czy prowadząc działalność gospodarczą można rozliczyć się wspólnie z małżonkiem?
Tak, jeśli firma jest opodatkowana według skali. Podatek liniowy albo ryczałt u choćby jednego z małżonków wyklucza wspólne rozliczenie dla obojga (art. 6 ust. 8 ustawy o PIT). Wyjątkiem jest firma, która przez cały rok nie miała przychodów, kosztów ani odliczeń. Dywidendy ze spółki nie blokują wspólnego rozliczenia. Ile wspólne rozliczenie daje przy Waszych dochodach, policzy kalkulator wspólnego rozliczenia małżonków.
Kto może otrzymać 1500 zł na dziecko w ramach programu Aktywny rodzic?
Świadczenie „aktywni rodzice w pracy”, nazywane babciowym, to 1500 zł miesięcznie (1900 zł przy niepełnosprawności) na dziecko od 12. do 35. miesiąca życia, które nie chodzi do żłobka. Oboje rodzice muszą płacić składki emerytalne i rentowe od łącznej podstawy co najmniej 100% płacy minimalnej (w 2026 roku 4806 zł), a każde z nich od co najmniej 50%, przy preferencyjnym ZUS, małym ZUS plus i uldze na start od 30%. Samotny rodzic potrzebuje 100% sam. Nie liczy się dochód ani forma opodatkowania. Wniosek składa się do ZUS online, a świadczenie przysługuje od miesiąca złożenia wniosku.
Czy na becikowe liczy się dochód?
Tak. Becikowe, czyli 1000 zł jednorazowej zapomogi z tytułu urodzenia dziecka, przysługuje, gdy dochód rodziny na osobę nie przekracza 1922 zł miesięcznie, liczony z roku przed okresem zasiłkowym (dla urodzeń ocenianych od 1 listopada 2026 to dochód z 2025 roku) i z noworodkiem jako członkiem rodziny. Nie ma złotówki za złotówkę: 1 zł ponad próg oznacza brak świadczenia. Przy ryczałcie gmina nie bierze faktycznego dochodu, tylko kwotę z tabeli ministra (M.P. 2026 poz. 748), często dużo niższą. Wniosek trzeba złożyć w ciągu 12 miesięcy od urodzenia.
Co przysługuje po urodzeniu dziecka w 2026?
800+ od dnia urodzenia, jeśli wniosek wpłynie do ZUS w ciągu 3 miesięcy. Zasiłek macierzyński dla rodzica z ubezpieczeniem chorobowym (na działalności dobrowolnym), a bez niego świadczenie rodzicielskie 1000 zł miesięcznie przez 52 tygodnie. Becikowe 1000 zł przy dochodzie do 1922 zł na osobę, a przy prawie do zasiłku rodzinnego dodatkowo 1000 zł dodatku z tytułu urodzenia. Ulga na dziecko w PIT od miesiąca urodzenia. Drugi rodzic z ubezpieczeniem chorobowym ma 2 tygodnie zasiłku ojcowskiego.
Kiedy trzeba złożyć wniosek 800 plus?
Na nowe dziecko w ciągu 3 miesięcy od urodzenia, wtedy 800+ przysługuje od dnia urodzenia. Obecny okres trwa od 1 czerwca 2026 do 31 maja 2027. Wnioski na okres 2027/2028 ZUS przyjmuje od 1 lutego 2027: złożone do 30 kwietnia dają wypłatę do 30 czerwca bez przerwy. Rząd przyjął 20 października 2026 projekt automatycznego przedłużania 800+, ale to jeszcze nie jest prawo, więc te terminy nadal obowiązują. Wniosek składa się tylko online: eZUS, mZUS, bankowość elektroniczna albo Emp@tia.
Ile trzeba zarabiać, żeby dostać zasiłek rodzinny?
W okresie od 1 listopada 2026 do 31 października 2027 dochód rodziny z 2025 roku nie może przekraczać 674 zł miesięcznie na osobę (764 zł z dzieckiem z niepełnosprawnością). Zasiłek wynosi 95 zł na dziecko do 5 lat, 124 zł od 5 do 18 lat i 135 zł powyżej 18 lat. Gdy próg jest przekroczony o mniej niż suma zasiłków i dodatków, gmina wypłaca różnicę (złotówka za złotówkę), jeśli wynosi co najmniej 20 zł. Przy ryczałcie dochód bierze się z tabeli ministra, nie z faktycznych wpływów.
Jaki jest limit wpłat na IKZE dla przedsiębiorców?
W 2026 roku prowadzący działalność, także jedyny wspólnik spółki z o.o., może wpłacić na IKZE 16 956 zł, a pozostali 11 304 zł. Wpłaty do 31 grudnia 2026 odlicza się w zeznaniu za 2026: od dochodu na skali i liniowym albo od przychodu na ryczałcie, więc ulga jest warta tyle, ile stawka podatku. Pełna wpłata 16 956 zł obniża podatek o 2034,72 zł na skali 12% i o 3221,64 zł na liniowym. Limit IKE na 2026 to 28 260 zł dla każdego.
Skąd pochodzą dane i czy mogę je wykorzystać?
Każda reguła pochodzi ze źródła pierwotnego: ustawy i rozporządzenia w Dzienniku Ustaw, obwieszczenia w Monitorze Polskim, strony podatki.gov.pl, zus.pl i gov.pl oraz druki sejmowe. Przy każdej podajemy adres i dosłowny cytat. Wszystkie sprawdziliśmy dwukrotnie, niezależnie, 21 października 2026. Dane w plikach CSV i Excel są na licencji CC BY 4.0: możesz je kopiować i publikować, także komercyjnie, jeśli podasz źródło, czyli Martię z linkiem do martia.pl/swiadczenia-i-ulgi-na-dziecko.